1
Ἐγένετοἐγένετο δὲδέ ἐνἐν ἸκονίῳἸκονίῳ κατὰκατά τὸτό αὐτὸαὐτό εἰσελθεῖνεἰσελθεῖν αὐτοὺςαὐτούς εἰςεἰς τὴντήν συναγωγὴνσυναγωγήν τῶντῶν ἸουδαίωνἸουδαίων καὶκαί λαλῆσαιλαλῆσαι οὕτωςοὕτω(ς) ὥστεὥστε πιστεῦσαιπιστεῦσαι τετέ ἙλλήνωνἙλλήνων πολὺπολύ πλῆθος.πλῆθος
וַיְהִי בְאִיקָנְיוֹן וַיָּבֹאוּ יַחְדָּו אֶל/בֵּית כְּנֵסֶת הַיְּהוּדִים וַיְדַבְּרוּ/שָׁם עַד כִּי/הֶאֱמִין הָמוֹן רָב מִן/הַיְּהוּדִים וּמִן/הַיְּוָנִים׃
<바울과 바나바가 이고니온에서 전도하다>이에 이고니온에서 두 사도가 함께 유대인의 회당에 들어가 말하니 유대와 헬라의 허다한 무리가 믿더라
2
οἱοἱ δὲδέ ⸀ἀπειθήσαντεςἀπειθήσαντες ἸουδαῖοιἸουδαῖοι ἐπήγειρανἐπήγειραν καὶκαί ἐκάκωσανἐκάκωσαν τὰςτάς ψυχὰςψυχάς τῶντῶν ἐθνῶνἐθνῶν κατὰκατά ἀδελφῶν.ἀδελφῶν
אַךְ הַיְּהוּדִים אֲשֶׁר לֹא הֶאֱמִינוּ עוֹרְרוּ וְהִכְעִיסוּ אֶת/נַפְשׁוֹת הַגּוֹיִם עַל/הָאַחִים׃
그러나 순종하지 아니하는 유대인들이 이방인들의 마음을 선동하여 형제들에게 악감을 품게 하거늘
3
ἱκανὸνἱκανόν μὲνμέν οὖνοὖν χρόνονχρόνον διέτριψανδιέτριψαν παρρησιαζόμενοιπαρρησιαζόμενοι ἐπὶἐπί τῷτῷ κυρίῳκυρίῳ μαρτυροῦντιμαρτυροῦντι ⸀τῷτῷ λόγῳλόγῳ τῆςτῆς χάριτοςχάριτος αὐτοῦ,αὐτοῦ διδόντιδιδόντι σημεῖασημεῖα καὶκαί τέρατατέρατα γίνεσθαιγίνεσθαι διὰδιά τῶντῶν χειρῶνχειρῶν αὐτῶν.αὐτῶν
וַיֵּשְׁבוּ/שָׁם יָמִים רַבִּים וַיְלַמְּדוּ בְּבִטְחוֹנָם בַּיהוֹה הַמֵּעִיד עַל/דְּבַר חַסְדּוֹ בַּעֲשֹוֹתוֹ עַל/יָדָם אֹתוֹת וּמוֹפְתִים׃
두 사도가 오래 있어 주를 힘입어 담대히 말하니 주께서 그들의 손으로 표적과 기사를 행하게 하여 주사 자기 은혜의 말씀을 증언하시니
4
ἐσχίσθηἐσχίσθη δὲδέ τὸτό πλῆθοςπλῆθος τῆςτῆς πόλεως,πόλεως καὶκαί οἱοἱ μὲνμέν ἦσανἦσαν σὺνσύν τοῖςτοῖς ἸουδαίοιςἸουδαίοις ἀποστόλοις.ἀποστόλοις
וַיֵּחָלֵק הֲמוֹן הָעִיר לַחֵצִי אֵלֶּה נָטוּ אַחֲרֵי הַיְּהוּדִים וְאֵלֶּה אַחֲרֵי הַשְּׁלִיחִים׃
그 시내의 무리가 나뉘어 유대인을 따르는 자도 있고 두 사도를 따르는 자도 있는지라
5
ὡςὡς δὲδέ ἐγένετοἐγένετο ὁρμὴὁρμή τῶντῶν ἐθνῶνἐθνῶν τετέ καὶκαί ἸουδαίωνἸουδαίων σὺνσύν τοῖςτοῖς ἄρχουσινἄρχουσι(ν) αὐτῶναὐτῶν ὑβρίσαιὑβρίσαι λιθοβολῆσαιλιθοβολῆσαι αὐτούς,αὐτούς
וַתְּהִי מְהוּמַת הַגּוֹיִם וְהַיְּהוּדִים עִם/רָאשֵׁיהֶם לְהִתְעַלֵּל בָּהֶם וּלְסָקְלָם׃
이방인과 유대인과 그 관리들이 두 사도를 모욕하여 돌로 치려고 달려드니
6
συνιδόντεςσυνιδόντες κατέφυγονκατέφυγον εἰςεἰς τὰςτάς πόλειςπόλεις τῆςτῆς ΛυκαονίαςΛυκαονίας ΛύστρανΛύστραν καὶκαί ΔέρβηνΔέρβην τὴντήν περίχωρον,περίχωρον
וַיִּוָּדַע לָהֶם וַיִּבְרְחוּ לְעָרֵי לוּקוֹנְיָא אֶל/לוּסְטְרָא וְדַרְבִי וּסְבִיבוֹתָן׃
그들이 알고 도망하여 루가오니아의 두 성 루스드라와 더베와 그 근방으로 가서
7
κἀκεῖκἀκεῖ ⸂εὐαγγελιζόμενοιεὐαγγελιζόμενοι ἦσαν⸃.ἦσαν
וַיְבַשְּׂרוּ/שָׁם הַבְּשׂוֹרָה׃
거기서 복음을 전하니라
8
Καίκαί τιςτὶς ἀνὴρἀνήρ ⸂ἀδύνατοςἀδύνατος ἐνἐν Λύστροις⸃Λύστροις τοῖςτοῖς ποσὶνποσί(ν) ἐκάθητο,ἐκάθητο χωλὸςχωλός ἐκἐκ κοιλίαςκοιλίας μητρὸςμητρός ⸀αὐτοῦ,αὐτοῦ ὃςὅς οὐδέποτεοὐδέποτε ⸀περιεπάτησεν.περιεπάτησε(ν)
וְאִישׁ נְכֵה רַגְלַיִם הָיָה בְלוּסְטְרָא וְהוּא ישֵׁב פִּסֵּחַ מִבֶּטֶן אִמּוֹ וְלֹא הָלַךְ מִיָּמָיו׃
<바울과 바나바가 루스드라에서 전도하다>루스드라에 발을 쓰지 못하는 한 사람이 앉아 있는데 나면서 걷지 못하게 되어 걸어 본 적이 없는 자라
9
οὗτοςοὗτος ⸀ἤκουσενἤκουσε(ν) τοῦτοῦ ΠαύλουΠαύλου λαλοῦντος·λαλοῦντος ὃςὅς ἀτενίσαςἀτενίσας αὐτῷαὐτῷ καὶκαί ἰδὼνἰδών ὅτιὅτι ⸂ἔχειἔχει πίστιν⸃πίστιν σωθῆναισωθῆναι
וַיִּשְׁמַע אֶת/פּוֹלוֹס מְדַבֵּר וְהוּא הִסְתַּכֵּל בּוֹ וַיַּרְא כִּי/אֱמוּנָה בוֹ לְהִוָּשֵׁעַ׃
바울이 말하는 것을 듣거늘 바울이 주목하여 구원 받을 만한 믿음이 그에게 있는 것을 보고
10
εἶπενεἶπε(ν) ⸀μεγάλῃμεγάλῃ φωνῇ·φωνῇ Ἀνάστηθιἀνάστηθι ἐπὶἐπί τοὺςτούς πόδαςπόδας σουσου ⸀ὀρθός·ὀρθός καὶκαί ⸀ἥλατοἥλατο περιεπάτει.περιεπάτει
וַיֹּאמֶר בְּקוֹל גָּדוֹל עֲמֹד הָכֵן עַל/רַגְלֶיךָ וַיְדַלֵּג וַיִּתְהַלָּךְ׃
큰 소리로 이르되 네 발로 바로 일어서라 하니 그 사람이 일어나 걷는지라
11
οἵοἱ ⸀τετέ ὄχλοιὄχλοι ἰδόντεςἰδόντες ὃὅ ⸀ἐποίησενἐποίησε(ν) ΠαῦλοςΠαῦλος ἐπῆρανἐπῆραν τὴντήν φωνὴνφωνήν αὐτῶναὐτῶν ΛυκαονιστὶΛυκαονιστί λέγοντες·λέγοντες Οἱοἱ θεοὶθεοί ὁμοιωθέντεςὁμοιωθέντες ἀνθρώποιςἀνθρώποις κατέβησανκατέβησαν πρὸςπρός ἡμᾶςἡμᾶς
וַהֲמוֹן הָעָם כִּרְאוֹתָם אֵת אֲשֶׁר עָשָׂה פּוֹלוֹס נָשְׂאוּ אֶת/קוֹלָם וַיֹּאמְרוּ בְּלָשׁוֹן לוּקוֹנִית יָרְדוּ אֵלֵינוּ הָאֱלֹהִים בִּדְמוּת אֲנָשִׁים׃
무리가 바울이 한 일을 보고 루가오니아 방언으로 소리 질러 이르되 신들이 사람의 형상으로 우리 가운데 내려오셨다 하여
12
ἐκάλουνἐκάλουν τετέ ⸀τὸντόν ΒαρναβᾶνΒαρναβᾶν Δία,Δία τὸντόν δὲδέ ΠαῦλονΠαῦλον Ἑρμῆν,Ἑρμῆν ἐπειδὴἐπειδή αὐτὸςαὐτός ἦνἦν ὁὁ ἡγούμενοςἡγούμενος τοῦτοῦ λόγου.λόγου
וַיִּקְרְאוּ לְבַר/נַבָּא בֵּל וּלְפוֹלוֹס קָרְאוּ הֶרְמִיס בַּאֲשֶׁר הוּא רֹאשׁ הַמְדַבְּרִים׃
바나바는 제우스라 하고 바울은 그 중에 말하는 자이므로 헤르메스라 하더라
13
ὅὁ ⸀τετέ ἱερεὺςἱερεύς τοῦτοῦ ΔιὸςΔιός ὄντοςὄντος πρὸπρό τῆςτῆς ⸀πόλεωςπόλεως ταύρουςταύρους καὶκαί στέμματαστέμματα ἐπὶἐπί τοὺςτούς πυλῶναςπυλῶνας ἐνέγκαςἐνέγκας σὺνσύν τοῖςτοῖς ὄχλοιςὄχλοις ἤθελενἤθελε(ν) θύειν.θύειν
וְכֹהֵן בֵּית/בֵּל אֲשֶׁר מִחוּץ לְעִירָם הֵבִיא הַשַּׁעְרָה שְׁוָרִים וַעֲטָרוֹת וַיַּחְפֹּץ לִזְבֹּחַ הוּא וַהֲמוֹן הָעָם׃
시외 제우스 신당의 제사장이 소와 화환들을 가지고 대문 앞에 와서 무리와 함께 제사하고자 하니
14
ἀκούσαντεςἀκούσαντες δὲδέ οἱοἱ ἀπόστολοιἀπόστολοι ΒαρναβᾶςΒαρναβᾶς καὶκαί Παῦλος,Παῦλος διαρρήξαντεςδιαρρήξαντες τὰτά ἱμάτιαἱμάτια ⸀αὐτῶναὐτῶν ⸀ἐξεπήδησανἐξεπήδησαν εἰςεἰς τὸντόν ὄχλονὄχλον κράζοντεςκράζοντες
וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ זֹאת הַשְּׁלִיחִים פּוֹלוֹס וּבַר/נַבָּא וַיִּקְרְעוּ אֶת/בִּגְדֵיהֶם וַיָּרוּצוּ אֶל/תּוֹךְ/הָעָם׃
두 사도 바나바와 바울이 듣고 옷을 찢고 무리 가운데 뛰어 들어가서 소리 질러
15
καὶκαί λέγοντες·λέγοντες Ἄνδρες,ἄνδρες τίτί ταῦταταῦτα ποιεῖτε;ποιεῖτε ἡμεῖςἡμεῖς ὁμοιοπαθεῖςὁμοιοπαθεῖς ἐσμενἐσμέν ὑμῖνὑμῖν ἄνθρωποι,ἄνθρωποι εὐαγγελιζόμενοιεὐαγγελιζόμενοι ὑμᾶςὑμᾶς ἀπὸἀπό τούτωντούτων τῶντῶν ματαίωνματαίων ἐπιστρέφεινἐπιστρέφειν ἐπὶἐπί ⸀θεὸνθεόν ζῶνταζῶντα ὃςὅς ἐποίησενἐποίησε(ν) τὸντόν οὐρανὸνοὐρανόν τὴντήν γῆνγῆν θάλασσανθάλασσαν πάνταπάντα τὰτά ἐνἐν αὐτοῖς·αὐτοῖς
וַיִּצְעֲקוּ לֵאמֹר אֲנָשִׁים לָמָּה תַּעֲשֹוּ כָזֹאת גַּם/אֲנַחְנוּ בְנֵי/אָדָם חַלָּשִׁים כְּמוֹכֶם וּנְבַשְּׂרָה אֶתְכֶם לְמַעַן שׁוֹב תָּשׁוּבוּ מִן/הַבְלֵיכֶם אֵלֶּה אֶל/אֱלֹהִים חַיִּים אֲשֶׁר עָשָׂה אֶת/הַשָּׁמַיִם וְאֶת/הָאָרֶץ וְאֶת/הַיָּם וְאֶת/כָּל/אֲשֶׁר/בָּם׃
이르되 여러분이여 어찌하여 이러한 일을 하느냐 우리도 여러분과 같은 성정을 가진 사람이라 여러분에게 복음을 전하는 것은 이런 헛된 일을 버리고 천지와 바다와 그 가운데 만물을 지으시고 살아 계신 하나님께로 돌아오게 함이라
16
ὃςὅς ἐνἐν ταῖςταῖς παρῳχημέναιςπαρῳχημέναις γενεαῖςγενεαῖς εἴασενεἴασε(ν) πάνταπάντα τὰτά ἔθνηἔθνη πορεύεσθαιπορεύεσθαι ὁδοῖςὁδοῖς αὐτῶν·αὐτῶν
וַאֲשֶׁר בְּדֹרוֹת קֶדֶם הִנִּיחַ לְכָל/הַגּוֹיִם לָלֶכֶת בְּדַרְכֵיהֶם׃
하나님이 지나간 세대에는 모든 민족으로 자기들의 길들을 가게 방임하셨으나
17
⸀καίτοικαίτοι οὐκοὐ ἀμάρτυρονἀμάρτυρον ⸀αὑτὸναὑτόν ἀφῆκενἀφῆκε(ν) ⸀ἀγαθουργῶν,ἀγαθουργῶν οὐρανόθενοὐρανόθεν ὑμῖνὑμῖν ὑετοὺςὑετούς διδοὺςδιδούς καὶκαί καιροὺςκαιρούς καρποφόρους,καρποφόρους ἐμπιπλῶνἐμπιπλῶν τροφῆςτροφῆς εὐφροσύνηςεὐφροσύνης τὰςτάς καρδίαςκαρδίας ⸀ὑμῶν.ὑμῶν
וְגַם לֹא/חָדַל לְהָעִיד עַל/עַצְמוֹ וַיֵּיטֶב לָנוּ בְּתִתּוֹ מָטָר מִן/הַשָּׁמַיִם וְעִתּוֹת שָׂבָע וַיְמַלֵּא לִבּוֹתֵינוּ מָזוֹן וְשָׂשׂוֹן׃
그러나 자기를 증언하지 아니하신 것이 아니니 곧 여러분에게 하늘로부터 비를 내리시며 결실기를 주시는 선한 일을 하사 음식과 기쁨으로 여러분의 마음에 만족하게 하셨느니라 하고
18
καὶκαί ταῦταταῦτα λέγοντεςλέγοντες μόλιςμόλις κατέπαυσανκατέπαυσαν τοὺςτούς ὄχλουςὄχλους τοῦτοῦ μὴμή θύεινθύειν αὐτοῖς.αὐτοῖς
וְאַף בַּדְּבָרִים הָאֵלֶּה כִּמְעַט לֹא/עָצְרוּ כֹחַ לְהָנִיא אֶת/הָעָם מִזְּבֹחַ לָהֶם׃
이렇게 말하여 겨우 무리를 말려 자기들에게 제사를 못하게 하니라
19
Ἐπῆλθανἐπῆλθαν δὲδέ ἀπὸἀπό ἈντιοχείαςἈντιοχείας καὶκαί ἸκονίουἸκονίου Ἰουδαῖοι,Ἰουδαῖοι πείσαντεςπείσαντες τοὺςτούς ὄχλουςὄχλους λιθάσαντεςλιθάσαντες τὸντόν ΠαῦλονΠαῦλον ἔσυρονἔσυρον ἔξωἔξω τῆςτῆς πόλεως,πόλεως ⸀νομίζοντεςνομίζοντες αὐτὸναὐτόν τεθνηκέναι.τεθνηκέναι
וַיָּבֹאוּ שָׁמָּה יְהוּדִים מִן/אַנְטְיוֹכְיָא וּמִן/אִיקָנְיוֹן וַיָּסִיתוּ אֶת/הָעָם וַיִּרְגְּמוּ אֶת/פּוֹלוֹס בָּאֲבָנִים וַיִּסְחָבֻהוּ חוּצָה לָעִיר בְּחָשְׁבָם כִּי מֵת׃
유대인들이 안디옥과 이고니온에 와서 무리를 충동하니 그들이 돌로 바울을 쳐서 죽은 줄로 알고 시외로 끌어 내치니라
20
κυκλωσάντωνκυκλωσάντων δὲδέ ⸂τῶντῶν μαθητῶνμαθητῶν αὐτὸν⸃αὐτόν ἀναστὰςἀναστάς εἰσῆλθενεἰσῆλθε(ν) εἰςεἰς τὴντήν πόλιν.πόλιν καὶκαί τῇτῇ ἐπαύριονἐπαύριον ἐξῆλθενἐξῆλθε(ν) σὺνσύν τῷτῷ ΒαρναβᾷΒαρναβᾷ Δέρβην.Δέρβην
וַיָּסֹבּוּ אֹתוֹ הַתַּלְמִידִים וַיָּקָם וַיָּבֹא הָעִירָה וּמִמָּחֳרָת יָצָא אֶל/דַּרְבִי הוּא וּבַר/נַבָּא׃
제자들이 둘어섰을 때에 바울이 일어나 그 성에 들어갔다가 이튿날 바나바와 함께 더베로 가서
21
Εὐαγγελισάμενοίεὐαγγελισάμενοι τετέ τὴντήν πόλινπόλιν ἐκείνηνἐκείνην καὶκαί μαθητεύσαντεςμαθητεύσαντες ἱκανοὺςἱκανούς ὑπέστρεψανὑπέστρεψαν εἰςεἰς ΛύστρανΛύστραν ⸀εἰςεἰς ἸκόνιονἸκόνιον ⸁εἰςεἰς Ἀντιόχειαν,Ἀντιόχειαν
וַיְבַשְּׂרוּ אֶת/הַבְּשׂוֹרָה בָּעִיר הַהִיא וְאַחֲרֵי הַעֲמִידָם תַּלְמִידִים הַרְבֵּה שָׁבוּ אֶל/לוּסְטְרָא וְאִיקָנְיוֹן וְאַנְטְיוֹכְיָא׃
<바울과 바나바가 수리아의 안디옥으로 돌아오다>복음을 그 성에서 전하여 많은 사람을 제자로 삼고 루스드라와 이고니온과 안디옥으로 돌아가서
22
ἐπιστηρίζοντεςἐπιστηρίζοντες τὰςτάς ψυχὰςψυχάς τῶντῶν μαθητῶν,μαθητῶν παρακαλοῦντεςπαρακαλοῦντες ἐμμένεινἐμμένειν τῇτῇ πίστειπίστει καὶκαί ὅτιὅτι διὰδιά πολλῶνπολλῶν θλίψεωνθλίψεων δεῖδεῖ ἡμᾶςἡμᾶς εἰσελθεῖνεἰσελθεῖν εἰςεἰς τὴντήν βασιλείανβασιλείαν τοῦτοῦ θεοῦ.θεοῦ
וַיְחַזְּקוּ אֶת/נַפְשׁוֹת הַתַּלְמִידִים וַיַּזְהִירוּ אֹתָם לַעֲמֹד בָּאֱמוּנָה וְכִי רַק/בְּצָרוֹת רַבּוֹת בּוֹא נָבוֹא אֶל/מַלְכוּת הָאֱלֹהִים׃
제자들의 마음을 굳게 하여 이 믿음에 머물러 있으라 권하고 또 우리가 하나님의 나라에 들어가려면 많은 환난을 겪어야 할 것이라 하고
23
χειροτονήσαντεςχειροτονήσαντες δὲδέ αὐτοῖςαὐτοῖς ⸂κατ’κατά ἐκκλησίανἐκκλησίαν πρεσβυτέρους⸃πρεσβυτέρους προσευξάμενοιπροσευξάμενοι μετὰμετά νηστειῶννηστειῶν παρέθεντοπαρέθεντο αὐτοὺςαὐτούς τῷτῷ κυρίῳκυρίῳ εἰςεἰς ὃνὅν πεπιστεύκεισαν.πεπιστεύκεισαν
וַיִּבְחֲרוּ לָהֶם זְקֵנִים בְּכָל/קְהִלָּה וּקְהִלָּה וַיִּתְפַּלְלוּ וַיָּצוּמוּ וַיַּפְקִידוּם בְּיַד הָאָדוֹן אֲשֶׁר הֶאֱמִינוּ בוֹ׃
각 교회에서 장로들을 택하여 금식 기도 하며 그들이 믿는 주께 그들을 위탁하고
24
καὶκαί διελθόντεςδιελθόντες τὴντήν ΠισιδίανΠισιδίαν ἦλθονἦλθον εἰςεἰς ⸀τὴντήν Παμφυλίαν,Παμφυλίαν
וַיַּעַבְרוּ בְּפִיסִדְיָא וַיָּבֹאוּ אֶל/פַּמְפּוּלְיָא׃
비시디아 가운데로 지나서 밤빌리아에 이르러
25
καὶκαί λαλήσαντεςλαλήσαντες ἐνἐν ΠέργῃΠέργῃ τὸντόν λόγονλόγον κατέβησανκατέβησαν εἰςεἰς Ἀττάλειαν,Ἀττάλειαν
וַיַּשְׁמִיעוּ אֶת/דְּבַר יְהוָֹה בְּפַרְגִי וַיֵּרְדוּ אֶל/אַטַּלְיָא׃
말씀을 버가에서 전하고 앗달리아로 내려가서
26
κἀκεῖθενκἀκεῖθεν ἀπέπλευσανἀπέπλευσαν εἰςεἰς Ἀντιόχειαν,Ἀντιόχειαν ὅθενὅθεν ἦσανἦσαν παραδεδομένοιπαραδεδομένοι τῇτῇ χάριτιχάριτι τοῦτοῦ θεοῦθεοῦ τὸτό ἔργονἔργον ὃὅ ἐπλήρωσαν.ἐπλήρωσαν
וּמִשָּׁם בָּאוּ בָאֳנִיָּה אֶל/אַנְטְיוֹכְיָא אֲשֶׁר נִמְסְרוּ/שָׁם לְחֶסֶד אֱלֹהִים עַל/הַמְּלָאכָה אֲשֶׁר מִלְאוּ אֹתָהּ׃
거기서 배 타고 안디옥에 이르니 이 곳은 두 사도가 이룬 그 일을 위하여 전에 하나님의 은혜에 부탁하던 곳이라
27
παραγενόμενοιπαραγενόμενοι δὲδέ καὶκαί συναγαγόντεςσυναγαγόντες τὴντήν ἐκκλησίανἐκκλησίαν ⸀ἀνήγγελλονἀνήγγελλον ὅσαὅσα ἐποίησενἐποίησε(ν) ὁὁ θεὸςθεός μετ’μετά αὐτῶναὐτῶν ὅτιὅτι ἤνοιξενἤνοιξε(ν) τοῖςτοῖς ἔθνεσινἔθνεσι(ν) θύρανθύραν πίστεως.πίστεως
וּבְבֹאָם שָׁמָּה הִקְהִילוּ אֶת/הָעֵדָה וַיַּגִּידוּ אֵת כָּל/אֲשֶׁר עָשָׂה אִתָּם הָאֱלֹהִים וְאֵת אֲשֶׁר/פָּתַח לַגּוֹיִם פֶּתַח הָאֱמוּנָה׃
그들이 이르러 교회를 모아 하나님이 함께 행하신 모든 일과 이방인들에게 믿음의 문을 여신 것을 보고하고
28
διέτριβονδιέτριβον ⸀δὲδέ χρόνονχρόνον οὐκοὐ ὀλίγονὀλίγον σὺνσύν τοῖςτοῖς μαθηταῖς.μαθηταῖς
וַיֵּשְׁבוּ שָׁם עִם/הַתַּלְמִידִים יָמִים לֹא מְעַטִּים׃
제자들과 함께 오래 있으니라